Westerborkpad  

Etappe 1. Donderdag 18 april 2019.  Stadswandeling Amsterdam en route tot Diemen.  15 km.

Zonnig en vrij warm voor de tijd van het jaar, 22 graden.

Vandaag beginnen we met het Westerborkpad. Een themapad met als rode draad de Jodenvervolging en de transporten naar Westerbork. Daar hield het natuurlijk niet op. De daar opvolgende deportaties naar de vernietigingskampen betekende voor velen een wreed einde. Een pad dus met gemengde gevoelens. We gaan niet alles opnoemen wat in het boekje staat maar proberen vooral ook een beschrijving te geven van de wandeling zelf. Vooral wat we zoal tegenkomen.

Om 11.45 staan we na een voorspoedige treinreis van 2.5 uur voor het Centraal Station van Amsterdam. Het is lang geleden dat we onze hoofdstad hebben bezocht. Door alle berichtgeving zijn we enigszins sceptisch over de eerste etappe. Maar het begint goed. De zon schijnt uitbundig en het is niet uitgesproken druk. We lopen langs het Ibis hotel en steken de Prins Hendrikkade over richting de Singel. Als we langs de Brouwersgracht lopen krijgen we het Amsterdam te zien zoals we dat graag zouden willen.

Het is een gezellige drukte, als je dit al druk kunt noemen. De terrasjes zitten aardig vol en als je goed luistert hoor je talen uit alle windstreken en continenten. De route neemt ons mee door de Langstraat, een lange smalle straat met veel groen, een compleet nostalgisch plaatje. We lijken wel de enige toeristen hier. Tussen de huizen door bereiken we de Heregracht, waar we ons verlekkeren aan de vele historische gebouwen, gevels en ornamenten. Zachtjes pruttelen de rondvaartboten door de grachten, geen luidruchtig geschreeuw in 3 talen van een gids. Zouden de mensen oortjes in hebben of een koptelefoon? 

Via de Herenstraat komen we uit op de Keizersgracht. Weer die overstelpende hoeveelheid oude grachtenpanden. We kunnen er niet genoeg van krijgen. Na de Leliegracht slaan we links af de Prinsengracht in. Hier is het wel druk. Er staat niet echt een rij voor het Anne Frank huis, maar overal staan mensen te praten, ook gewoon op straat. De spaarzame auto’s komen er met moeite doorheen. Anne Frank staat natuurlijk voor alles wat de Joodse gemeenschap heeft moeten doormaken met name in Amsterdam. 

Op een steenworp afstand staat de Westerkerk, die zo groot is tussen alle bebouwing dat hij niet goed op de foto is te krijgen. Anne Frank heeft hier haar eigen levensgrote standbeeld staan waar veel toeristen samen met haar op de foto willen gaan. Wij verkiezen Anne als individu. We wijken nu even van de route af om naar de Dam te gaan. Via de Hartenstraat en de Gasthuismolensteeg komen we uit op de Paleisstraat en daarmee ook op de Dam. Aan weerszijden weer overal die prachtige panden met mooie gevels. De bomen langs de kades beginnen net hun frisse groene tooi te krijgen en zijn nog deels doorzichtig.

Op de Dam is een manifestatie bezig met aanvankelijk veel tromgeroffel, rode vlaggen en later een vurige speech. Het gaat allemaal over de taxi’s in Amsterdam. We kijken even in de rondte naar het Nationaal Monument, de Bijenkorf, de Nieuwe Kerk en het Koninklijk Paleis. Hier is het best wel druk, maar niet hinderlijk. Als er geen mens was zou het ook niet goed zijn voor zo’n metropool. Via het Rokin lopen we weer naar onze route en komen via het Spui uit op de Kalverstraat. Ook hier gezellig druk op de duurste straat van het monopolybord. 

Aan het einde zien we de Munttoren opdoemen, een monumentaal markeringspunt. Via de Reguliersdwarsstraat komen we op het Rembrandplein. Natuurlijk kan op dit plein een groot monument voor Rembrand niet ontbreken. Maar dat niet alleen, zijn complete nachtwacht staat levensgroot in brons voor hem uitgebeeld. Even lastig om een foto zonder toeristen te maken, dat lukt gedeeltelijk. Er worden heel wat selfies gemaakt en even knuffelen met een beeld hoort daar blijkbaar ook bij. Van het Rembrandplein lopen we naar de Amstel, waar we een stukje langs lopen om bij de fraaie Blauwbrug over te steken. Heel even heeft dit iets weg van de bruggen over de Seine, maar dit is toch echt Amsterdam. 

We passeren de fraaie Aluminiumbrug over de Kloveniersbrugwal om door een poort op de Vendelstraat uit te komen Daarna lijkt het pad dood te lopen, maar via weer een poortje staan we ineens op de Oudezijds Achterburgwal. Iets naar rechts slaan we de Oudemanhuispoort in, een overdekte straat en al sinds 1879 een (van origine Joodse) boekenmarkt. Altijd goed voor een foto, maar dat stilstaan wordt niet echt gewaardeerd door een van de handelaren. Overdosis toerisme gehad? Via de Groenburgwal, die zijn naam overigens zeker eer aandoet, komen we uit op het plein voor de Stopera.

 

We steken het Waterlooplein over om verder te lopen langs de Amstel en daarmee ook langs het enorme gebouw van de Hermitage. Het gebouw is in 1681 als de Amstelhof neergezet door de Gereformeerde Diaconie om er hulpbehoevende bejaarden in te kunnen huisvesten. Sinds 2009 is het als Hermitage in gebruik. Via de Nieuwe Keizersgracht lopen we er haast helemaal omheen waardoor we een nog beter beeld krijgen van de grootsheid van dit gebouw. Bij het Jonas Daniëlplein staan we even stil bij het monument van de Dokwerker. Toen de daadwerkelijke Jodenvervolging begon met razzia’s waren veel Amsterdammers het daar niet mee eens. Er volgde op 25 en 26 februari 1941 een staking die in Amsterdam begon en zich naar meerdere steden uitbreidde. De Duitse bezetter liet voor het eerst haar ware gezicht zien en reageerde meedogenloos. Met harde hand werd de staking gebroken. De dokwerker staat voor het verzet van de kleine man tegen een grote macht.

Na het passeren van de Portugese synagoge slaan we rechtsaf om bij de Hortusbrug de Nieuwe Herengracht weer over te steken. We lopen langs de Hortus Botanicus richting het Wertheimpark. Bijna zouden we er aan zijn voorbij gelopen, maar gelukkig kunnen we het door Jan Wolkers gemaakte Auschwitz monument nog bewonderen. We nemen daar een deel van onze lunch en kijken ondertussen naar wat hier allemaal rondloopt. Via de fraai in het groen gehulde Henri Polaklaan lopen we recht op de ingang van Artis af. Hier slaan we rechts af om even later weer naar links af te buigen. Geen hoge hekken of schuttingen. Je kunt hier vanaf de straat gewoon de dierentuin inkijken. 

Na het Alexanderplein komen we op de Mauritskade en daarmee ook bij het immense gebouw van het Tropenmuseum. We lopen hier helemaal omheen tot in het Oosterpark. Weer zo’n oase tussen al het steen. Geen oase van rust, want hier wemelt het van de dagjesmensen. Heerlijk om al die mensen zo relaxt te zien liggen op het gras, genietend van de warme voorjaarszon. We lopen het park uit en komen op het Krugerplein. We zijn beland in de Transvaalbuurt. Alles wat je hier ziet heeft een relatie met Zuid-Afrika met als hart het Steve Bikoplein. Als we langs het Transvaalplein lopen, moet er toch wel iets van gezegd worden. 

De Transvaalbuurt was voor de oorlog een plek waar van oudsher veel Joden woonden. Voor de Duitsers viel deze wijk eenvoudig af te sluiten en daarmee verviel het tot een Joodse getto. Vanuit de hele stad werden joden gedwongen om naar deze wijk te verhuizen. Waar nu de speeltuin is was in die tijd een Joodse markt. Na de massale deportaties kwamen er veel woningen vrij die door woningzoekende Amsterdammers werden benut. Het Joodse karakter is nu ingeruild voor een Islamitische tegenhanger. De voortaal is veranderd van Hebreeuws naar Arabisch.

Bij station Muiderpoort hadden we kunnen opstappen, maar we willen nog doorlopen tot Diemen. Het is nog steeds fantastisch weer en er valt ook nog veel te zien. Ook het Muiderpoortstation speelde als opstapplaats een belangrijke rol in de deportaties. De meeste Joden werden voor het transport verzameld in de vlakbij Artis gelegen Hollandse Schouwburg. We wandelen nu richting het Amsterdam Rijnkanaal. We moeten het brede fietspad delen met allerlei soorten forensenverkeer. Als we de A10 en de futuristische Nesciobrug fietsbrug onderdoor zijn gelopen maken we een tussenstop voordat we naar het station van Diemen lopen. We kijken naar alle schepen die voorbij varen en genieten nog even van de warme zonnestralen. De route brengt ons in een parkachtig omgeving tussen de A10 en een buitenwijk van Diemen. Om 19.03 stappen we na een mooie wandeling weer in de trein richting Winsum.